Amnesti internešenel: broj smrtnih kazni u svetu se smanjuje

[sendi]

Amnesti internešenel: broj smrtnih kazni u svetu se smanjuje

Prema godišnjem izveštaju organizacije Amnesti internešenel, primena smrtne kazne u svetu se i dalje smanjuje. Mada je u 2010. smrtna kazna postojala u 23 zemlje, što je četiri više nego u 2009, broj pogubljenih je sa najmanje 714 pao na najmanje 527.

Ovi podaci, međutim, ne obuhvataju Kinu, čiji je broj pogubljenja, kako se veruje, veći nego svih ostalih zemalja zajedno.
Gabon je prošle godine bio 139. zemlja koja je ovu praksu ukinula, dok je Mongolija proglasila moratorijum na izvršenje smrtnih kazni. Amnesti Internešenel smatra da je u Kini izvršeno najmanje 2000 pogubljenja, ali da bi maksimalan broj mogao iznosti čak i 8000.

Smrtna kazna se, međutim, sa dva pogubljenja u Belorusiji, protekle godine vratila u Evropu, gde je u 2009. nije bilo. Značajan broj smrtnih kazni izrečen je za prestupe vezane za drogu, a načini pogubljenja koji su primenjivani uključivali su odsecanje glave, vešanje, pogubljenje električnom strujom, smrtonosne injekcije i različite oblike streljanja.

U 2010. nije izvršeno ni jedno kamenovanje, ali u Nigeriji, Pakistanu i Iranu je bilo osuda na smrt kamenovanjem.
“Uprkos izvesnim neuspesima, zbivanja u 2010. nas za korak privbližavaju globalnom ukidanju smrtne kazne”, tvrdi generlni sekretar “Amnestija” Salil Šeti, ali dodaje i da je “mali broj zemalja koje nastavljaju sa sistematskim korišćenjem smrtne kazne u 2010. bio odgovoran za hiljade pogubljenja, prkoseći globalnom trendu.


Smrtna kazna po zemljama, 2010.

Kina - 2-8 hiljada

Iran - 252

Severna Koreja - 60

Jemen - 53

SAD - 46

Saudijska Arabija - 27

Libija - 18

Sirija - 17

Bangladeš - 9

Somalija - 8

Sudan - 6

Palestinske vlasti - 5

Egipat - 4

Ekvatorijalna Gvineja - 4

Tajvan - 4

Belorusija - 2

Irak - 1

Malezija - 1

Bahrein - 1



Blic

 

[death row]

Ukidanje smrtne kazne - Nedodirljivost ljudskog života

Nakon posljednjih izmjena u krivičnom zakonu Srbije, Crna Gora je, pored Bjelorusije, jedina država u Evropi u kojoj postoji smrtna kazna. Šampioni egzekucionizma su Kina, SAD i "Demokratska" Republika Kongo. U Kini se ova sankcija izriče za posjedovanje 450 grama heroina, krađu nekoliko krava, primanje mita od 1000 dolara, čak i za ubistvo pande. Porodici ubijenog ispostavlja se račun od jednog juana, za metak ispaljen u potiljak osuđenog. Kazna od 40 godina zatvora, koju je, u sklopu izmjena i dopuna krivičnog zakona najavilo crnogorsko ministarstvo pravde u svijetu je vrlo rijetka i u Evropi postoji samo u Hrvatskoj.

Nakon što je, 11. oktobra prošle godine, izrečena smrtna kazna Slavku Deviću i njegovom ujaku Radu Arsoviću zbog ubistva iz koristoljublja slovenačkog državljanina Aljoše Polonšeka, crnogorske institucije uključujući i Skupštinu RCG, zapljusnute su apelima međunarodnih organizacija, udruženja i pojedinaca.
Najvažnije je bilo upozorenje koje je stiglo od Savjeta Evrope, da su sve buduće članice ovog tijela, (koje inače okuplja 43 od 46 zemalja), dužne da prihvate Šesti protokol Evropske konvencije koji zabranjuje propisivanje i izricanje smrtne kazne, osim u vrijeme rata.

Ipak, najvatreniji abolicionistički radikalizam došao je od pojedinaca iz Slovenije, zemlje čiji je državljanin žrtva ovog ubistva, što samo na izgled može da djeluje kao neukusno istrajavanje na modernim pravnim trendovima.

- Ubistvo iz meraka

U mnogim zemljama, pojedini slučajevi na smrt osuđenih za koje je kasnije utvrđeno da su bili nevini, bitno su uticali na ukidanje ove kazne. Jedan od najpoznatijih jeste slučaj Tymothy Evansa, koji je 1954. godine obješen u Londonu zbog ubistva svoje supruge i djeteta koje je, kako se kasnije pokazalo počinio njegov stanodavac.

U bivšoj SFRJ, najbolje dokumentovano sudsko ubistvo, tzv. Dahauski proces, odigrao se u Ljubljani u aprilu 1958. godine, kao proces špijunskoj grupi "Diehl - Oswald". Optuženi su velikom većinom bili predratni članovi KPJ, neki su bili španski borci, a mnogi su tokom II svjets-kog rata bili internirani u logor Dahau. Na osnovu potpuno lažnih optužbi, od 15 okrivljenih, na smrt je osuđeno njih 11.
Naknadno je pomilovana Hildergard Hahn, austrijska državljanka, kojoj je tada bilo 25 godina i koja je bila trudna. Ostala desetorica strijeljana su 18. maja 1958. godine. Svi su rehabilitovani 1976. Ljubljanski krminiološki institut je, na osnovu uvida u spis predmeta, izradio veoma temeljnu studiju ovog procesa, koja se pojavila 1989.

Ovo su, inače, bile poslednje smrtne kazne izvršene u Sloveniji, iako su kasnije još dva kapitalna procesa izazvala atmosferu linča u slovenačkoj javnosti: suđenja Ramu Dizdareviću 1963. i Metodu Trobecu 1980. godine. Sezonski radnik iz Bosne, Dizdarević je bez naročitog povoda, gotovo iz "čistog meraka" ubio visokog oficira JNA, Slovenca. U štampi je podgrijavana atmosfera potvrđivanja već izrečene najstrožije kazne, ali je u odbranu Dizdarevića ustala grupa slovenačkih intelektualaca okuplje-nih oko (kasnije zabranjenog) časopisa "Perspektive".
Oni su se usprotivili, prije svega, otvorenom nacionalizmu na kojem je počivala kampanja protiv Dizdarevića, ali su iznosili i načelnu argumentaciju protiv smrtne kazne. Pisanje "Perspektiva" svakako je doprinijelo razumnom i pravednijem ishodu - Dizdareviću je smrtna kazna zamijenjena 20-godišnjom robijom.

Metod Trobec je osuđen zato što je ubio i u hlebnoj peći spalio pet žena. U pravničkoj javnosti, kao i kod vještaka psihijatrijske struke, odmah se javila sumnja u Trobecovu uračunljivost, ne samo zbog bizarne prirode njegovog zločina, nego i zato što je Trobec u više mahova bio na psihijatrijskom liječenju, koje je uključivalo i terapiju elektrošokovima. Protiv izrečene smrtne kazne, najžešće je ustala studenska (inače ultraljevičarska) štampa, posebno list "Tribuna", jednim radikalno marksističkim uvodnikom. I ova kampanja je imala uspjeha, pa je Vrhovni sud poništio spornu odluku, što je Trobeca odvelo u zatvor umjesto pred streljački vod.

Upravo u to vrijeme (1981.) iz Slovenije je potekla i prva inicijativa (sa potpisima 1000 građana) za ukidanje smrtne kazne, koja je dostavljena Saveznoj skupštini, sa predvidljivim ishodom.

Krajem 80-tih, abolicionistički proces u Sloveniji je počeo da se zakuhtava, a njegov glavni nosilac je bio dr Ljubo Bavcon. Abolicionistima je na ruku išla okolnost da decenijama (osim slučaja Trobec) u Sloveniji nije bilo bestijalnih zločina i višestrukih ubistava, što je na kraju rezultiralo brisanjem smrtne kazne iz KZ Slovenije (1991.), bez obzira što je tadašnje raspoloženje javnog mnjenja (60:40) bilo retenc-ionističko.

- Račun za metak

Posljednja smrtna kazna u SRJ izvršena je 14. februara 1992. godine. Ubica šestogodišnje djevojčice Johan Drozdek, završio je pred streljačkim policijskom vodom u Somborskom okružnom zatvoru, zbog zločina počinjenog 10 godina ranije. Poslednje smaknuće u Crnoj Gori se odigralo 1982. na brdu Trojica iznad Kotora, nad učiniocem sličn-og krivičnog djela.

Nakon posljednjih izmjena u krivičnom zakonu Srbije, Crna Gora je, pored Bjelorusije, jedina država u Evropi sa smrtnom kaznom. Za poslednjih 10 godina smrtna kazna je potpuno ukinuta u 30 zemalja. U današnjem svijetu abolicionističke države su u većini i smrtnu kaznu propisuje 87 država, dok je od 108 država tu kaznu ukinulo u potpunosti (75) ili samo u vrijeme mira (13), ili se u njima smrtna kazna može izreći, ali ne izvršiti (20). Od razvijenih zemalja, ovu sankciju primjenjuju samo Japan i 38 saveznih američkih država.

Podaci kažu da je poslednjih 25 godina u SAD izvršeno 716 pogubljenja; 551 kazna je izvršena inekcijom, 149 na električnoj stolici, 11 u gasnoj komori, troje ljudi je obješeno, a dvoje strijeljano (vojska i mornarica SAD još uvijek primjenjuje strijeljanje i vješanje). Pravosuđe ove zemlje je zvanič-no priznalo 68 slučajeva ubijenih u sudskoj zabludi. U šest zemalja se ova kazna može izreći licima koja su u trenutku izvršenja zločina imala manje od 18 godina, a jedna od njih su i SAD (uz Iran, Nigeriju, Pakistan, Saudijsku Arabiju i Jemen). Šampioni egzekucionizma su Kina (tokom poslednje decenije 27.599 izre-čenih i 18.194 izvršene smrtne kazne), SAD i "Demokratska" Republika Kongo.
U Kini se ova sankcija izriče za posjedovanje 450 grama heroina, krađu nekoliko krava, primanje mita od 1000 dolara, čak i za ubistvo pande. Porodici ubijenog ispostavlja se račun od jednog juana, za metak ispaljen u potiljak osuđenog. Statistike pokazuju da je, bez obzira na ovako represivnu kaznenu politiku, kriminal u Kini porastao za 50 odsto.


Pise: Vladimir Boskovic
(lscg.org)

 

[PYC]

Zemlje sa najvećim brojem izvršenih smrtnih kazni

Zemlje sa najvećim brojem izvršenih smrtnih kazni
​

Izvor: Blic I. Funduk | 31. 03. 2011. - 18:08h | Foto: AP

VAŠINGTON - Zemlje koje koriste smrtnu kaznu sve su malobrojnije zbog pozitivnih efekata borbe protiv najteže kazne, objavio je Amnesti internešenel, a prenosi “Hafpost”.

U svom izveštaju za 2010. godinu, Amnesti je zabeležio 527 izvršenja smrtne kazne u 23 zemlje, što je manje nego u 2009. godini, kada je broj izvršenih smrtnih kazni bio 714.

Međutim, u ovako male brojke ne računa se Kina, u kojoj se, kako se veruje, svake godine izvrši hiljade egzekucija, i u kojoj vlasti drže u tajnosti podatke o tome.

U 2010. godini, prema podacima Amnesti internešenela, smrtne kazne su izvršene: Kina (hiljade), Iran (252+), Severna Koreja (60+), Jemen (53+), SAD (46), Saudijska Arabija (27+), Libija (18+), Sirija (17+), Bangladeš (9+), Somalija (8+), Sudan (6+), Palestinska vlada (5), Egipat (4), Ekvatorijalna Gvineja (4), Tajvan (4), Belorusija (2), Irak (1+), Malezija (1+), Bahrein (1), Singapur (nepoznat broj) i Vijetnam (nepoznat broj).

Načini izvršenja smrtne kazne koji su korišćeni, jesu odsecanje glave, električna stolica, vešanje, smrtonosna injekcija i različite vrste streljanja - od strane streljačkog voda, i pucanje izbliza u srce ili u glavu.

U prošloj godini nisu zabeleženi slučajevi kamenovanja, ali su kazne kamenovanja zabeležene u Nigeriji, Pakistanu i Iranu, u kome na ovu kaznu čeka najmanje deset žena i četiri muškarca.

Amnesti u svom izveštaju navodi da je čak 31 zemlja ukinula smrtnu kaznu u poslednjih 10 godina.