Vinogradarstvo

Ritual pripreme time je valjda gotov, mislimo i kažemo, ali se varamo:

Izvučete mu dušu!

Nipošto! Ni degustator ni bilo tko drugi ne smije pušiti u prostoru za degustaciju i dok degustacija traje. Osim toga, neobično je važna i priprema samoga degustatora za rad. On, na primjer, neko vrijeme prije degustacije ne smije prati zube zubnom pastom, jer i ona ima miris! Degustator također mora izbjeći da kuša puna želuca, a i za vrijeme kušanja mora se truditi da što manje jede.

Degustacija sada valjda ipak može početi. Da, ali uz pravilo da ne traje duže od jednog sata i da se ne kuša više od 15 uzoraka. Tada se daje odmor i onda nanovo. Uzorci su, dakako, anonimni i degustator dobiva o njima samo opće podatke (vrsta vina, grupa, godište i sl.). Kako to izgleda, pitate? Degustacija se dijeli u tri faze: ogledanje, njušenje (da, to je najprikladniji izraz) i kušanje.

Ogledanje
Prvo (ali držeći čašu uvijek samo na stolu!) razgledamo disk, dakle površinu vina, da li je dovoljno blistav, zatim osmotrimo boju, njezin intenzitet i transparenciju i bistrinu uzorka.

Njušenje
Njušenje se odvija u tri operacije; prvo je bez micanja površine vina. Degustator izdahne zrak, turi nos u čašu i udahne punim plućima. Zatim laganim kruženjem uzgiba vino i opet ga na isti način onjuši. Pri trećem njušenju na mahove se okrene čaša zdesna ulijevo i opet se onjuši vino. Svrha je posljednje dvije operacije da se poveća površina vina i tako potakne hlapljenje, koje nosi mirise.

Kušanje
Najprije uzmete u usta vrlo malo vina, potisnete ga naginjanjem glave nazad prema grlu i prije nego će poteći u nj, pognete se naprijed da se vrati u usta, težeći da istekne iz njih. Iskoristite upravo taj trenutak, žestoko udahnite i izvučete vinu dušu! Razbijete tako njegovu kompaktnost pneumatskim putem, ono vam prepoji usne sluznice tako da mu "uhvatite" sve bitne karakteristike. Tek nakon toga pustite ga kroz grlo i konačno, okušavši ga tako na raskrižju usta, nosne šupljine, početka grla i jednjaka, upotpunite svoj dojam o njemu.

Ne u tačkama!

Onda? Degustator onda zbraja ocjenu koju je dao vinu. Jer, on u ocjenjivački listić poslije svake faze degustiranja bilježi ocjene. Međunarodno je, uvriježeno, pravilo da vino može dobiti za boju najviše dva boda, za bistrinu također dva, za miris (nježnost, intenzitet i čistoću) do četiri boda i za ukus, a to obuhvaća punost, alkoholnost, harmoniju, jakost, čistoću ukusa i voćni okus, dakle obilježje sorte: do 12 bodova. Maksimalni zbroj može, dakle, iznositi 20 bodova.

Konačna ocjena nekog vina dobije se tako da se odbiju najniža i najviša ocjena. ostale se ocjene degustatora zbroje i onda podijele s brojem degustatora (samo važećih listića).

Bodovanje:

• više od 19,01 bodova šampion kategorije
• više od 18,01 bodova zlatna medalja
• od 16,01 do 18,00 srebrna medalja
• od 14,01 do 16,00 brončana medalja
• od 12,01 do 14,00 pismeno priznanje

Te se brojke odnose na kvalitetna vina, a konzumna vina dobivaju po pravilu bod manje.

Ne, ne odvoze ih u tačkama s degustacije, ni u kolima hitne pomoći. Prilikom degustacije popije se vrlo malo vina, a ima degustatora koji gotovo uopće izvan degustacije i ne piju vino. Doduše, prijeti opasnost da se degustator opije, osobito pri ocjenjivanju žestokih pića. Jedan pravilnik npr. propisuje da se degustacija prekida, ako trećina članova komisije izjavi da više nije sposobna kritički ocijeniti uzorke. Dakako da se tu u prvom redu misli na opasnost od opijanja alkoholnim parama ili progutanim alkoholom.

Najprije se kušaju bijela vina, poslije toga ružice, pa crna, polupjeneća, pjenušci i na kraju naravna slatka vina. I kod bijelih se vina treba držati redoslijeda - prvo suha vina, prilično kisela i slabo ekstraktna, zatim srednje kisela; ali kvalitetna, pa na kraju snažna, puna vina s eventualnim ostatkom neprevrela šećera. Najprije se kušaju mlada vina i dalje se ide prema starijima.

Treba pokušati. Ne treba biti stručnjak. U amatera će ljubav nadomjestiti stručnost. U zdravlje, dakle!

Vinova loza sorte


Šta je vinova loza?
Vinova loza pripada rodu skrivenosemenica iz familije Vitaceae (lozice). Rod kome pripada vinova loza obuhvata oko 60 vrsta drvenastih puzavica, od kojih se samo nekoliko uzgaja. Vinova loza prvi put je posađena na ovim prostorima na Fruškoj gori i u okolini Smedereva na Zlatnom brdu, za vreme vladavine cara Proba (Marcus Aurelius Probus, vladao 276.-282. godine). Upravo u okolini Smedereva je i začeta autohtona sorta grožđa Smederevka, koja je dobila ime po gradu Smederevu.

Stone sorte vinove loze

Demir kapija


Svrstava se u red najranijih sorti, a to znači da sazreva od polovine meseca avgusta.Omiljeno stono grožđe, jer sazreva ujednačeno donoseći grozodve od 120-300 grama. Bobice su zeleno-žute boje dimenzija srednje do krupne. Zahteva mešovitu rezidbu.

Kardinal


Sazrevanje je zavisno od ekoloških uslova, najčešće u prvoj polovini meseca avgusta. Ima veoma krupne grozdove, često i do 600 grama. Bobice su takođe vrlo krupne , okrugle, a boja pokožice varira od ljubičaste do tamne. Plod reka, prijatnog je ukusa i neutralnog mirisa. Zahteva

Hamburg ili Muskat Hamburg


Sazreva u septembu. Masa grozda dostiže 400 g. Bobice su krupne, jajolike, plavocrvene posute obilnim pepeljkom. Kao i u drugim područjima i kod nas je omiljen zbog prijatnog ukusa i jakog muskatnog mirisa. Najbolje rezultate postižemo orezivanjem na kraće lukove.

Afuz-ali


Sazreva krajem septembra. Masa dostiže 500 g, izuzetno i više od 1 kg. Bobice su veoma krupne, jajoliko ili urmasto izdužene, žutozelene boje, na sunčanoj strani ćilibarnožute. Neutralnog je mirisa. Zahteva dugačku ili mešovitu rezidbu.

Muskat Italija


Sazreva u drugoj polovini oktobra. Grozd je krupan, dostiže 400g. Bobice su takođe krupne, ovalnog oblika, žućkastobele sa primesama ćilibarne boje sa obilnim pepeljkom. Plod je veoma ukusan i limunasto-muskatnog mirisa. Zahteva dugačko orezivanje na 8 do 10 okaca, ali treba nastojati da se čokot ne optereti rodom.